At Yarışı Haber Sitesi | At Yarışları Video | Galoplar | Ganyan Bilgileri

at yarışı facebook at yarışı twitter at yarışı vimeo rss at yarışı Reklamlarınız için : info@liderform.com.tr

Performans için enerji kullanımı

24 Mart 2015 / 11:25   |   424 Okundu   YAZDIR
Performans için enerji kullanımı

Atların üstün atletik yetenekleri bir çok etkene bağlıdır. Bunları sıralayacak olursak, yüksek aerobik kapasite, kaslardaki bol enerji (glikojen) depoları, kas hücrelerindeki yüksek mitokondriyal hacim, dalak işlevine bağlı olarak çalışma sırasında kanın artan oksijen taşıma kapasitesi, ısı düzenleme mekanizmasının mükemmel çalışması (özellikle artan beden ısısının dağıtılması ve düşürülmesi), bacakların uyumlu ve etkili kullanılmasıdır.

Yarış performansı veya atletik yeteneği üstün atlarda bu özellikler çalışma sırasında belli olur. Dinlenme anında dakikada 30-40 kez çarpan kalp ritmi, ağır antrenman veya yarış sırasında bu oranın 7-8 katına kadar artarak dakikada 200-250 atım yapar. Artan nabız ile beraber solunum sayısı ve hacmi de artış gösterir. Dinlenme anında dakikadaki solunum hacmi 30 litre civarında iken, antrenman veya yarış sırasında, aynı nabızda olduğu gibi 8-10 kat artarak dakikada 240-400 litreye ulaşır.

Kandaki hemoplobin miktarı yoğun antrenman veya yarış sırasında dinlenme anının iki katına, dakikadaki oksijen tüketim hacmi de 40-100 katına ulaşır.

Antrenmandaki ve yarış koşan atlardaki enerji harcaması, kas – iskelet sistemi, kalp – dolaşım sistemi ve solunum sisteminin düzenli çalışmasına bağlıdır. Atlarda enerji harcamasının en iyi göstergesi oksijen tüketimidir. Çalışmanın başlaması ile beraber yaklaşık bir dakika içinde oksijen tüketimi 40-100 katına ulaşır. Hızlı soluk alıp-verme kalbin daha çok ve oksijence zengin kanı dokulara pompalaması ve artan hemoglobin miktarı, enerji üretimini artırır. Bu sayede kas hücrelerinde daha çok oksijen taşınmış ve kullanılmış olur.

Bununla birlikte sıcak ve nemli havalarda ağır antrenman yapan veya yarış koşan atların karaciğer ve kaslardaki glikojen depoları daha çabuk boşalır. Böyle atlarda hızlı enerji tüketimi ile birlikte aşırı tuz ve elektrolit kaybı da yaşanır. Bu değişimler çalışma temposunu düşürür, kalp-solunum sistemine ait ve metabolik bir takım farklılıklar ortaya çıkararak atın yorgunluk belirtileri göstermesine neden olur.

Fiziksel egzersizin (antrenman veya yarış) başlatılması ve devamı için gerekli tüm elementlerin yeterince alınması ve enerji üretimi için kullanılması gereklidir.

Çalışan atlarda enerji üretimi için öncelikli kaynaklar, karbonhidratlar ve yağlardır. Daha sonra proteinler gelir. Enerjinin kullanılması, egzersizin yoğunluğu ve süresi, enerjinin elde edilebilir ve yararlanabilir olması ve hormonların etkisi gibi etkenlere bağlıdır.

İskelet kasların kasılması, kimyasal enerjinin mekanik enerjiye dönüşümü sayesinde gerçekleşir. Kas hareketleri ile kimyasal enerjiden mekanik enerjiye dönüşüm adenosin trifosfat aracılığı ile olur. Bununla birlikte kaslarda endojen adenosin trifosfat kaynakları oldukça sınırlıdır. Ancak birkaç saniyelik enerji sağlayabilirler. Kas kasılmalarının (çalışmasının) devamı için bu maddenin tekrar sentezlenmesi gerekmektedir. Adenosin trifosfat sentezinin yenilenmesi iki yol ile basitçe sağlanır. Bunlardan birincisi anaerobik (oksijensiz) fosforilasyon ile, ikincisi ise aerobik (oksijenli) işlem ile.

Kas çalışması sırasında, iskelet kaslarının lifleri ve kas kasılması sonucu kimyasal enerji mekanik enerjiye dönüşür ve hareket sağlanır. Bu sırada bir takım kimyasal maddeler ve oksijen de kullanılır. Bu süreç boyunca kaslar içinde ve arasında kas liflerinin morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal değişimler gösterdiği saptanmıştır. Bu değişimler kas liflerine bağlı olarak farklılıklar gösterir.

Özetlemek gerekirse; atların enerji tüketimi egzersize bağlı olarak artar. Kasların düzenli çalışması için yeterli miktarda enerji kaynağına gereksinimleri vardır. Bu kaynaklar da öncelikle karbonhidrat ve yağlardır. Daha sonra proteinler kullanılabilir.

Reha Gültepe

Veteriner Hekim 

Benzer Haberler

Yorum yapın